Język migowy – podstawowe informacje o systemach i odmianach

Komunikacja w społeczeństwie opiera się na różnorodnych formach porozumiewania się i w tym kontekście coraz częściej zauważa się obecność systemów wspierających osoby z niepełnosprawnościami słuchu. Jednym z takich systemów jest język migowy, który umożliwia przekazywanie informacji przy pomocy gestów, mimiki i ruchów ciała. Jego funkcjonowanie różni się od języków fonicznych, opartych na dźwiękach, ponieważ bazuje na wizualno-przestrzennej strukturze.

W różnorakich państwach wykształciły się lokalne opcje języka migowego, co powoduje, że nie istnieje jedna uniwersalna forma tego rodzaju komunikacji. Na przykład w Polsce używa się Polskiego Języka Migowego, który posiada swoją gramatykę i słownictwo, niezależne od języka polskiego mówionego.

Wzrost zainteresowania tematyką komunikacji niewerbalnej powoduje, że pojawia się więcej sposobności zapoznania się z tą formą języka. Kursy języka migowego mogą przyjmować różnorodne formy w współzależności od poziomu zaawansowania uczestników oraz celu, w jakim są podejmowane. Dla niektórych jest to detal rozwoju zawodowego, np w kontekście pracy w placówkach edukacyjnych, ochrony zdrowia czy administracji publicznej, gdzie kontakt z osobami niesłyszącymi może być częścią codziennych obowiązków. Dla innych może to być metoda poszerzenia kompetencji społecznych lub prywatna inicjatywa wynikająca z osobistych potrzeb czy relacji rodzinnych.

Zagadnienie dostępności informacji i usług dla osób niesłyszących jest przedmiotem analiz w wielu obszarach życia społecznego. Uznaje się, że język migowy pełni nie tylko i wyłącznie funkcję praktyczną, niemniej jednak też tożsamościową i kulturową dla osób Głuchych. Stanowi element ich wspólnoty oraz jest istotnym składnikiem doświadczenia życiowego. Z tego względu kwestia edukacji w zakresie języka migowego pojawia się również w kontekście działań instytucjonalnych, polityki integracyjnej a także rozwoju narzędzi wspierających komunikację w przestrzeni publicznej. W znaczącej liczbie przypadków zwraca się uwagę na bariery językowe, które mogą wpływać na ograniczony dostęp do informacji czy usług w powszechnym funkcjonowaniu.

Współczesne rozwiązania technologiczne a także rozwój edukacji zdalnej sprawiają, że kursy języka migowego są dostępne w różnorakich formatach. Mogą obejmować zarówno zajęcia stacjonarne, jak i programy on-line prowadzone przez osoby biegłe w tym języku. Ich struktura bywa zróżnicowana – niektóre koncentrują się na nauce kluczowych gestów, inne uwzględniają bardziej zaawansowane elementy, jak gramatyka czy tłumaczenia symultaniczne. Wprowadzenie takich treści do skryptu nauczania w szkołach, instytucjach kultury czy urzędach to jeden z tematów poruszanych w kontekście zwiększania dostępności i wspierania równości komunikacyjnej. Język migowy coraz częściej pojawia się także w mediach, co wpływa na jego obecność w świadomości społecznej.

Zobacz również: kursy języka migowego.