Ocena stanu wirników, łożysk i uszczelnień w procesie regeneracji sprężarek

W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni na prawdę bardzo często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności albo temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać też warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają najmniejsze elementy, które łatwo przeoczyć.

Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem albo pojawienie się wilgoci w miejscach, w których wcześniej jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju błędy, ale może wskazywać na potrzebę dokładniejszej kontroli. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy a także kontrolę elementów eksploatacyjnych zgodnie z dokumentacją techniczną. Warto prócz tego uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko i wyłącznie czas, jaki upłynął od poprzedniej sprawdzeniu. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych ustaleniach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą również liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane w trakcie kolejnych kontroli informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.

Na stan techniczny sprężarki wpływa wiele elementów, które nie zawsze są bezpośrednio powiązane z mechanizmem sprężającym. Spore znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i zmieniać warunki pracy urządzenia. Ważne pozostają również chłodzenie a także odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej podczas sprężania i ochładzania powietrza. O ile wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymogami instalacji, może gromadzić się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej trzeba kontrolować jego poziom, stan a także ewentualne ślady wycieków. Warto również zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie powinno się jednak w tej samej chwili przypisywać każdego objawu konkretnej awarii. Podobne symptomy mogą mieć kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymogów producenta oraz warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu kontroli trzeba też uwzględnić dostęp do części i możliwość wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach konieczne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, by ograniczyć wpływ postoju na wykonywane zadania.

Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, podmiany zużytych części lub bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona postanowieniem źródła kłopotu, ponieważ objawy widoczne podczas pracy nie zawsze wskazują na uszkodzony szczegół. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w stosunku do obowiązującego zapotrzebowania. Jeżeli silnik pobiera więcej energii niż zwykle, należy sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do wymiany przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac a także kontroluje, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W przypadku części mechanicznych znaczenie mają między innymi luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń a także ustawień sterownika. Po wykonaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnorakich ustaleniach obciążenia, jeżeli już przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Istotne jest też zestawienie uzyskanych rezultatów z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie oznacza jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały usunięte. Dlatego dokumentowanie wykreowanych czynności i rezultatów pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.

W przypadku starszych urządzeń, których dobrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym rozstrzygnięciem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg zależy od rodzaju konstrukcji oraz stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, przepływ zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy detal nadaje się jednak do odnowienia. O ile występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia albo zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie jedynie wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres dalszej eksploatacji a także konsekwencje przestoju. Znaczenie ma także przystępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga sprawdzeniu zgodnej z charakterem wykreowanych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień oraz zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeżeli już warunki pracy zmieniają się w współzależności od pory dnia lub obciążenia produkcji, pomiary warto przeanalizować w porównaniu do tych różnic. Daje możliwość to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem kłopotu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.

Więcej informacji: przeglądy sprężarek śrubowych.